برگزاری مرحله نهایی یازدهمین دوره مسابقات دانش‌مغز

مرحلهٔ دوم (نهایی) یازدهمین دوره مسابقه ملی دانش‌مغز ایران در تاریخ ۳۰ مرداد ۱۴۰۴ به‌صورت حضوری در دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد. در این مرحله، برگزیدگان مرحلهٔ اول که از سراسر کشور به دور نهایی راه یافته بودند، در حضور داوران به رقابت پرداختند. آزمون مرحلهٔ نهایی شامل بخش‌های تئوری و عملی در زمینه مباحث پیشرفته علوم اعصاب بود و طی آن سطح دانش تخصصی شرکت‌کنندگان سنجیده شد. در پایان این مرحله، نفرات برتر کشوری معرفی و طی مراسم اختتامیه با حضور مسئولین علمی جوایز خود را دریافت کردند. به برگزیدگان رتبه‌های اول تا سوم کشوری علاوه بر جوایز نقدی (بین ۳ تا ۱۰ میلیون تومان)، لوح تقدیر و جایزه ویژه “مغز و شناخت اهوازی” که معتبرترین جایزه علوم اعصاب کشور است اهدا گردید.

براساس گزارش‌ها، مسابقه دانش‌مغز ۱۴۰۴ با مشارکت گسترده دانش‌آموزان مواجه بود. مرحلهٔ اول این دوره در اسفندماه ۱۴۰۳ به‌صورت آزمون آنلاین برگزار شد و طی آن هزاران دانش‌آموز از استان‌های مختلف کشور در یک آزمون تئوری شرکت کردند. سؤالات مرحله اول به زبان فارسی و به صورت تستی چندگزینه‌ای طراحی شده بود و بر مفاهیم کتاب‌های مرجع علوم اعصاب مانند حقایق مغز (Brain Facts) مبتنی بود. پس از رقابت فشرده در مرحله اول، ده‌ها دانش‌آموز برتر به مرحله نهایی راه یافتند. برای افزایش آمادگی این نفرات، کلاس‌های آموزشی رایگان توسط برگزارکنندگان تدارک دیده شد تا مباحث پیشرفته و عملی علوم اعصاب را پیش از آزمون نهایی فراگیرند. این برنامه‌های آموزشی نقش موثری در ارتقای دانش علمی شرکت‌کنندگان و آشنایی عمیق‌تر آنان با حوزه‌های تخصصی علوم اعصاب داشت.

همکاری نهادهای علمی در برگزاری مسابقه

مسابقات دانش‌آموزی دانش‌مغز (Brain Bee) در ایران تحت نظارت نهادهای علمی معتبر کشور برگزار می‌شود. گروه علمی سیناپس به عنوان مجری اصلی این رویداد، با همکاری انجمن علوم اعصاب ایران و با حمایت ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی هر ساله این مسابقات را برگزار می‌کنند. انجمن علوم اعصاب ایران از سال ۱۳۹۳ (اولین دورهٔ برگزاری) تاکنون متولی برگزاری این رقابت در کشور بوده و ستاد توسعه علوم و فناوری‌های شناختی نیز به عنوان حامی، پشتیبانی علمی و منابع لازم را فراهم می‌کند. میزبانی مرحله حضوری نهایی نیز با مشارکت دانشگاه‌های علوم پزشکی (از جمله دانشگاه علوم پزشکی ایران در دوره اخیر) صورت می‌گیرد که امکانات آموزشی و پژوهشی خود را در اختیار این رقابت علمی قرار می‌دهند. حضور نهادهای علمی متعدد، اساتید و پژوهشگران حوزه علوم اعصاب در فرآیند برگزاری مسابقه، تضمینی بر کیفیت علمی و سلامت داوری این رقابت‌ها است.

گروه علمی سیناپس علاوه بر مدیریت اجرایی مسابقات، نقش فعالی در آماده‌سازی شرکت‌کنندگان ایفا می‌کند. به گفته مسئولین برگزارکننده، برای برگزیدگان مرحله اول دوره اخیر، دوره‌های آموزشی و کارگاه‌های تخصصی به شکل رایگان برگزار شد تا ایشان با مباحث پیشرفته‌تری نظیر آناتومی و فیزیولوژی سیستم عصبی، بیماری‌های عصبی و روش‌های تحقیقاتی نوین آشنا شوند. این اقدامات آموزشی که توسط اعضای گروه سیناپس و اساتید علوم اعصاب ارائه گردید، با حمایت ستاد علوم شناختی انجام شده و در ترویج دانش علوم اعصاب در میان نسل جوان تأثیر بسزایی داشته است.

ارتقای دانش علوم اعصاب و افتخارآفرینی بین‌المللی

مسابقه بین‌المللی Brain Bee که گاه به عنوان المپیاد جهانی علوم اعصاب نوجوانان شناخته می‌شود، از سال ۱۹۹۹ میلادی آغاز شده و اکنون در بیش از ۵۰ کشور جهان برگزار می‌شود. هدف اصلی این رقابت‌ها تشویق و علاقمند ساختن دانش‌آموزان به یادگیری دربارهٔ مغز و علوم اعصاب، پرورش استعدادهای جوان و ایجاد انگیزه برای نسل آینده به منظور ورود به حوزه پژوهش‌های مغزی است.

هر سال بیش از ۳۰ هزار دانش‌آموز در سراسر دنیا در مراحل محلی و ملی Brain Bee شرکت می‌کنند و نهایتاً نخبگان برگزیده کشورها در یک رویداد جهانی با یکدیگر به رقابت می‌پردازند.

مسابقات دانش‌مغز در ایران طی یک دهه اخیر به رشد چشمگیری دست یافته و به گفته متخصصین، نقش مهمی در ترویج دانش علوم اعصاب و شناسایی استعدادهای برتر این حوزه در میان دانش‌آموزان داشته است. ایران تاکنون چندین بار در رقابت‌های جهانی Brain Bee حضور یافته و عملکردی موفق به ثبت رسانده است. به طور ویژه، نمایندگان ایران در سال‌های اخیر غالباً جزو برترین‌های مسابقات جهانی بوده‌اند؛ از جمله در دوره گذشته، نماینده ایران موفق به کسب مقام سوم جهان در مسابقات Brain Bee شد که نشان‌دهنده توانمندی علمی نوجوانان ایرانی در سطح بین‌المللی است.

با برگزاری موفقیت‌آمیز یازدهمین دوره مسابقه دانش‌مغز ۱۴۰۴ و معرفی برگزیدگان آن، نگاه جامعه علمی کشور اکنون به عملکرد نماینده ایران در مرحله جهانی Brain Bee 2025 دوخته شده است. امید می‌رود با حمایت‌های مستمر نهادهای علمی و تلاش مستعدین جوان، این مسابقات همچنان بستری برای درخشش نام ایران در عرصه جهانی علوم اعصاب و تقویت سرمایه‌های علمی آینده کشور باشد.